— Kennis

Kennis: actua én antwoorden

Elke maand bundelen we de nieuwste wetgeving, premies en bouwweetjes voor Vlaanderen. Daaronder vind je de antwoorden op de vragen die we het vaakst krijgen.

Actua van de maand

Bijgewerkt: oktober 2026
Hot topic van de maand

Nieuwe Ombudsdienst Bouw op komst: wat betekent dit voor jouw verbouwing?

Er is een nieuw wetsontwerp in bespreking dat een gespecialiseerde bouwkamer wil oprichten binnen de Consumentenombudsdienst. Dit initiatief heeft als doel om geschillen tussen consumenten en bouwondernemingen sneller en via een minnelijke weg op te lossen. Als bouwheer of verbouwer is dit uitstekend nieuws, want je krijgt hiermee een laagdrempelig alternatief voor een dure en tijdrovende gang naar de rechtbank. Wanneer er een conflict ontstaat met je aannemer, kun je de zaak hier voorleggen. Bovendien is de bouwonderneming verplicht om aan deze verzoeningsprocedure deel te nemen. De regeling zal gelden voor particuliere consumenten en voor verenigingen van mede-eigenaars van residentiële gebouwen. Om misbruik bij minieme geschillen te vermijden, ijvert de sector momenteel nog voor een financiële ondergrens en een eerlijke verdeling van de dossierkosten. Ook is het de bedoeling dat de bijdrage voor de ombudsdienst enkel betaald hoeft te worden door de effectief betrokken partijen in de bouwketen, zoals de aannemer of de architect, en dat pas wanneer een klacht daadwerkelijk gegrond blijkt. We volgen dit dossier op de voet voor je op, zodat je bij een eventueel conflict met een gerust hart kunt rekenen op een evenwichtige en snelle oplossing.

Bron: Embuild

Wetgeving & vergunningen

Nieuwe akoestische norm voor niet-residentiële gebouwen vanaf 2027

Vanaf 1 januari 2027 vervangt de norm NBN S 01-400-3 de huidige bouwakoestische normen voor alle nieuwe of gerenoveerde niet-residentiële gebouwen. Tot die tijd geldt een overgangsperiode waarin je mag kiezen tussen de oude en de nieuwe richtlijnen. De nieuwe norm introduceert onder meer specifieke eisen voor de ruimteakoestiek in kritieke zones.

Bron: Buildwise

Milieu-impact van nieuwe gebouwen verplicht te berekenen vanaf 2028

Onder de Europese richtlijn EPBD moeten we binnenkort de volledige milieu-impact van nieuwe gebouwen in kaart brengen. Vanaf 2028 geldt deze verplichting voor gebouwen groter dan 1.000 m², en vanaf 2030 wordt dit uitgebreid naar alle nieuwbouw. Het voortijdig integreren van instrumenten zoals de CO₂-Prestatieladder helpt om nu al een voorsprong op te bouwen bij overheidsopdrachten.

Bron: Buildwise

Weetjes & bouwtrends

Ontdek biogebaseerde isolatiematerialen op het FTI Festival

Van 16 oktober tot 15 november 2026 presenteren Buildwise en De Bouw Kijkt Verder milieuvriendelijke isolatie-alternatieven op het Flanders Technology & Innovation Festival. Bezoekers kunnen er materialen zoals hennep, vlas, kurk, houtvezel en schapenwol zelf voelen en vergelijken. Deze ecologische grondstoffen helpen om woningen koel te houden in de zomer en warm in de winter.

Bron: Buildwise

Start van het project TETRA ReCon voor hergebruik van beton

In oktober 2026 start het tweejarige TETRA ReCon-project om een praktisch kader te scheppen voor het hergebruik van horizontale betonnen elementen. Buildwise en haar partners baseren zich hierbij op de nieuwe beoordelingsrichtlijnen in Eurocode 2 - Annex I. De focus ligt op inspectiemethoden, berekeningen van de restcapaciteit en het opstellen van duidelijke demontageprotocollen.

Bron: Buildwise

Deze informatie is een indicatieve samenvatting van openbare bronnen en vervangt geen juridisch of technisch advies. Controleer altijd de officiële bron of contacteer ons voor jouw dossier.

Veelgestelde vragen

De meest gestelde vragen van bouwheren in heel Vlaanderen over de omgevingsvergunning, wat een renovatie kost en hoe een traject bij PLMR. verloopt. Staat je vraag er niet bij? Bel of mail ons gerust.

Omgevingsvergunning en regelgeving

Heb ik een omgevingsvergunning nodig voor mijn renovatie?

+

Voor puur binnenwerk zonder ingrepen aan de stabiliteit is meestal geen vergunning nodig. Zodra je de draagstructuur wijzigt, het volume of het dak aanpast, de functie van het gebouw verandert of gevelopeningen vergroot, is een omgevingsvergunning verplicht. Voor sommige kleine ingrepen volstaat een melding. We toetsen je plannen bij de start aan de gemeentelijke stedenbouwkundige voorschriften, zodat je meteen weet welk spoor je moet volgen.

Hoe lang duurt een vergunningsaanvraag in Vlaanderen?

+

Voor een gewone procedure zonder openbaar onderzoek geldt een beslissingstermijn van 60 dagen na volledigverklaring van het dossier; met openbaar onderzoek loopt dat op tot 105 dagen. Reken daarbovenop op 4 tot 8 weken voor het opmaken van het volledige dossier: plannen, foto's, terreinprofielen, de beschrijvende nota en eventuele adviezen. Een volledig en correct ingediend dossier is de snelste route.

Moet ik verplicht met een architect werken?

+

In Vlaanderen is de medewerking van een architect wettelijk verplicht voor alle werken waarvoor een vergunning nodig is en waarbij stabiliteit of het uitzicht van het gebouw betrokken is. Voor beperkte binnenverbouwingen of onderhoudswerken kan dat anders liggen. Wij bekijken dit vooraf, zodat je nooit onnodige kosten maakt.

Wat als mijn woning in een beschermd dorpsgezicht of erfgoedzone ligt?

+

Dan komt er een bijkomend advies van het agentschap Onroerend Erfgoed of van de gemeentelijke erfgoedcel. Dat vraagt meer overleg en een zorgvuldigere materiaalkeuze, maar het sluit een hedendaagse ingreep niet uit. Onze projecten vertrekken sowieso vanuit respect voor het bestaande, wat de kans op een gunstig advies aanzienlijk verhoogt.

Kostprijs en ereloon

Wat kost een renovatie gemiddeld?

+

Als richtprijs hanteren we in Vlaanderen ongeveer € 800 tot € 1.400 per m² voor een lichte renovatie, € 1.400 tot € 2.000 per m² voor een grondige renovatie inclusief technieken en isolatie, en meer voor een totaalrenovatie van een hoeve of herenhuis. De uiteindelijke prijs hangt af van de staat van het gebouw, de gewenste afwerking en de toegankelijkheid van de werf. Na een plaatsbezoek geven we een realistische bandbreedte in plaats van een cijfer dat later moet worden bijgesteld.

Hoe wordt jullie ereloon berekend?

+

Meestal werken we met een percentage op de bouwkost, afhankelijk van de omvang en complexiteit van het project. Voor afgebakende opdrachten — een haalbaarheidsstudie, een vergunningsdossier of bouwtechnisch advies — werken we met een vaste prijs of een dagtarief. Je krijgt altijd vooraf een offerte met een duidelijke omschrijving van de prestaties per fase.

Kan ik premies of een verlaagd btw-tarief krijgen?

+

Voor woningen ouder dan tien jaar geldt in veel gevallen het verlaagde btw-tarief van 6% op renovatiewerken. Daarnaast bestaan er Vlaamse premies via Mijn VerbouwPremie voor dak-, muur- en vloerisolatie, beglazing, warmtepompen en zonneboilers. We houden hier rekening mee bij het plannen van de fasering, zodat je geen premie misloopt door een verkeerde volgorde van werken.

Hoe houden jullie het budget onder controle?

+

Door vroeg te ramen en de raming bij elke fase te actualiseren. We werken met een meetstaat, vragen meerdere offertes op en leggen keuzes voor met hun prijsimpact ernaast. Zo neem je beslissingen op basis van cijfers en niet op basis van een verrassing achteraf.

Het renovatieproces

Hoe verloopt een traject bij PLMR.?

+

In vijf stappen: (1) een vrijblijvend kennismakingsgesprek en plaatsbezoek, (2) een analyse van het bestaande gebouw met een haalbaarheidscheck en eerste raming, (3) het schetsontwerp en de materiaalstudie, (4) het vergunningsdossier en de aanbesteding, en (5) de uitvoering met werfopvolging tot de oplevering. Na elke fase weet je precies waar je staat, wat het kost en wat de volgende stap is.

Hoe lang duurt een volledige renovatie?

+

Reken voor een grondige woningrenovatie op 3 tot 6 maanden ontwerp en vergunning, en daarna 6 tot 12 maanden uitvoering. Voor een hoeve of een groter pand loopt dat op. De doorlooptijd wordt vooral bepaald door de vergunningsprocedure en de beschikbaarheid van aannemers, en veel minder door het ontwerp zelf.

Volgen jullie ook de werf op?

+

Ja. We vergelijken de offertes, bewaken de planning, controleren de uitvoering op de werf en volgen de kwaliteit en de facturatie op tot en met de voorlopige en definitieve oplevering. Je hebt één aanspreekpunt voor het hele traject.

Kan ik in de woning blijven wonen tijdens de werken?

+

Vaak wel, zeker bij een gefaseerde renovatie waarbij we bewust een leefbare zone vrijhouden. Bij ingrepen aan de draagstructuur, de technieken of het dak is tijdelijk verhuizen meestal comfortabeler en goedkoper, omdat de aannemer dan doorlopend kan werken. We bespreken dit vóór de fasering vastligt.

In welke regio's werken jullie?

+

Ons bureau ligt in Grimbergen (Vlaams-Brabant) en we zijn ingeschreven op de tabel van de Orde van Architecten, provinciale raad Vlaams-Brabant. We voeren projecten uit in heel Vlaanderen én in Brussel — van de kust tot Limburg. Een gesprek over je project is altijd mogelijk, waar het ook ligt.

Actuele regelgeving en premies

Wat houdt de renovatieverplichting voor woningen precies in?

+

Wie sinds 2023 een woning of appartement met EPC-label E of F koopt (of via schenking, erfpacht of opstalrecht verwerft), moet die energetisch renoveren tot minstens label D. Die termijn werd op 12 december 2025 definitief verlengd van vijf naar zes jaar, ook voor lopende overdrachten, en het verstrengingspad dat vanaf 2028 gepland stond, wordt afgeschaft. Je bewijst de renovatie met een nieuw EPC. Bron: Vlaanderen.be — renovatieverplichting voor residentiële gebouwen.

Renoveren we best meteen verder dan label D?

+

Meestal wel. Label D is een tussenstap; label A blijft het einddoel voor 2050 en bij een volgende verkoop ligt de lat opnieuw hoger. Omdat isolatie, schrijnwerk en technieken elkaar beïnvloeden, is het bouwkundig én financieel voordeliger om die ingrepen in één doordacht traject te bundelen in plaats van ze om de vijf jaar opnieuw open te breken.

Welke premies en leningen zijn er vandaag voor een renovatie?

+

Mijn VerbouwPremie bundelt de steun voor dak-, muur- en vloerisolatie, beglazing, warmtepompen, zonneboilers en totaalrenovaties; Mijn VerbouwLening biedt daarbovenop een renteloze lening voor wie aan de voorwaarden voldoet, en beide zijn in veel gevallen combineerbaar. Fluvius blijft daarnaast netgebonden premies uitbetalen. Bedragen en voorwaarden wijzigen regelmatig, dus we toetsen ze bij de start van je dossier aan de officiële bronnen (Vlaanderen.be, Fluvius).

Waar moeten we op letten bij het EPC van een appartementsgebouw?

+

Naast het EPC per wooneenheid bestaat er een EPC voor de gemeenschappelijke delen — daken, buitenmuren, stookinstallatie en andere gedeelde onderdelen. De renovatieverplichting geldt per wooneenheid en niet voor die collectieve onderdelen, maar in de praktijk bepaalt de vereniging van mede-eigenaars mee welk label je haalt. We stemmen het ontwerp daarom vroeg af met de syndicus. Bron: VEKA/Energiesparen — EPC.

Hoe blijven jullie op de hoogte van nieuwe regels en bouwtechnieken?

+

We volgen de officiële kanalen van de Vlaamse overheid (Omgevingsloket, VEKA, Wonen in Vlaanderen/VMSW) samen met NAV, de Vlaamse architectenorganisatie, en de technische publicaties van Buildwise over onder meer ventilatie, luchtdichtheid en detaillering. Wat relevant is voor bouwheren zetten we elke maand samen in de Actua-sectie hierboven, telkens met bronvermelding.

Wat verandert er aan Mijn VerbouwPremie sinds maart 2026?

+

De premie werd hervormd: de steun is sterker gericht op wie ze het meest nodig heeft, waardoor eigenaar-bewoners in de twee hoogste inkomenscategorieën voor een aantal werken minder of geen premie meer krijgen. Ook de voorwaarden per werk werden bijgesteld. Omdat de datum van je factuur bepaalt welke regeling geldt, plannen we de fasering van de werken daar bewust op af. Bron: Vlaanderen.be — Mijn VerbouwPremie.

Moet ik mijn Mijn VerbouwLening vermelden bij een premieaanvraag?

+

Ja. Als je voor dezelfde werken een Mijn VerbouwLening hebt afgesloten, ben je verplicht dat te melden bij je premieaanvraag. De toegekende premie wordt dan verrekend met je lening in plaats van apart uitbetaald. Wie dat niet vermeldt, riskeert een terugvordering. Bron: Vlaanderen.be — Mijn VerbouwLening.

Geldt de EPB-regelgeving ook voor kleine verbouwingen?

+

Niet altijd. Werken waarvoor geen architect vereist is en waarbij het beschermde volume kleiner blijft dan 3.000 m³, vallen buiten de EPB-eisen. Zodra je ingrijpt op de schil, de technieken of het volume in een groter geheel, komt de EPB-plicht wel in beeld. We toetsen dit bij de start van je dossier, zodat je geen verslaggever betaalt die niet nodig is — en er evenmin een vergeet. Bron: Vlaanderen.be — EPB-eisen.

Wat kan ik doen bij een geschil met mijn aannemer?

+

Leg alles schriftelijk vast: de overeenkomst, de offerte, foto's van de werf en je correspondentie. Probeer eerst samen met je architect tot een oplossing te komen; als dat niet lukt, loopt er een wetsontwerp voor een gespecialiseerde bouwkamer binnen de Consumentenombudsdienst, die bouwgeschillen tussen consumenten en ondernemingen gratis en buiten rechtbank om moet behandelen. Tot die er is, begeleiden we je bij een minnelijke schikking of, als het moet, de juridische route. Bron: Embuild — Ombudsdienst Bouw.

Moet de milieu-impact van een nieuwbouw straks berekend worden?

+

Ja. De Europese gebouwenrichtlijn (EPBD) verplicht om de totale milieu-impact van nieuwe gebouwen over hun hele levenscyclus te berekenen: vanaf 2028 voor gebouwen groter dan 1.000 m², vanaf 2030 voor alle nieuwe gebouwen. Wie vandaag ontwerpt, houdt daar best al rekening mee — materiaalkeuzes die je nu maakt, bepalen straks je score. Bron: Buildwise — CO₂-prestaties tonen.

Nog een vraag over jouw renovatie?

Stel je vraag